09:43 ICTThứ Bảy, 13/08/2022 THI ĐUA LẬP THÀNH TÍCH CHÀO MỪNG KỶ NIỆM 15 NĂM NGÀY THÀNH LẬP ĐẢNG BỘ TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM (25/5/2007 - 25/5/2022)!
Tập đoàn CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
vietnam national coal - mineral industries holding corporation limited
Phòng & ứng phó với hiểm hoạ cháy nổ khí mê tan: Những điều phải "bỏ túi"
Thứ Hai, ngày 26/12/2016

Hiểu về khí mê tan và hiểm hoạ cháy nổ khí mê tan trong hầm lò

Trong quá trình hình thành của than, khí mê tan sinh ra trong các vỉa than, tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như dạng tự do, dạng lỗ rỗng và dạng hấp thụ, đây là loại khí gây ra cháy nổ hết sức nguy hiểm. Đối với ngành khai thác than hầm lò trên thế giới cũng như ở Việt Nam, vấn đề an toàn cháy, nổ khí mê tan đã và đang được đặt lên hàng đầu. Hàng trăm vụ tai nạn liên quan đến cháy, nổ khí mêtan đã xảy ra làm thiệt hại to lớn đến con người và tài sản. Để ngăn ngừa hiểm họa về cháy nổ khí mê tan cần hiểu rõ đặc điểm của loại khí này và từ đó đưa ra biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Tính chất khí mê tan: mê tan là loại khí không màu, không mùi, không vị nên bằng cảm giác con người không thể nhận biết được mà phải nhờ thiết bị máy đo mới xác định được như giới hạn nổ: 5 - 15%, hàm lượng nổ mạnh nhất: 9,5%, nhiệt độ cháy: 650 - 7500C...

Các yếu tố cơ bản gây cháy, nổ khí mêtan: sau khi hội đủ 3 yếu tố: ôxy, mê tan, nguồn lửa thì một vụ cháy khí mê tan sẽ xảy ra, nếu hàm lượng khí mêtan nằm trong giới hạn nổ thì sẽ gây nổ khí.

Hậu quả của nổ khí: Khí mê tan nổ gây ra hàng loạt sự biến đổi về mặt vật lý và hoá học gây nên các thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Cụ thể, nhiệt độ sau khi nổ lớn: nhiệt độ nổ trong đường lò có thể lên tới 18500C, nhiệt độ nổ trong môi trường kín có thể lên tới 26500C; hậu quả cơ học: phá huỷ các thiết bị trong lò (Tàu điện, thiết bị...), phá huỷ cấu trúc đường lò gây sập đổ lò...

Phòng & ứng phó với hiểm hoạ cháy nổ khí mê tan

Từ các yếu tố cơ bản gây cháy nổ khí mê tan cho thấy, không thể giảm hàm lượng ôxy trong không khí vì phải duy trì sự thở cho con người dưới hầm lò. Để đưa ra các biện pháp ngăn chặn cháy nổ khí mê tan, cần tập trung kiểm soát, giảm hàm lượng khí mê tan trong bầu không khí mỏ, mặt khác cần triệt tiêu mọi nguồn phát tia lửa dưới mỏ hầm lò.

  1. Các biện pháp kiểm soát hàm lượng khí mêtan

+ Thông gió tốt, đảm bảo hoà loãng hàm lượng khí mê tan không nằm trong giới hạn cháy nổ.

+ Không được tắt quạt cục bộ kể cả lúc nghỉ, khi quạt bị tắt không được khởi động lại khi chưa biết chính xác hàm lượng khí mê tan trong gương lò.

+ Dùng các thiết bị đo khí mêtan để đo, kiểm soát hàm lượng khí đảm bảo:

Hàm lượng khí CH4 trong luồng gió thải từ khu khai thác phải luôn nhỏ hơn 1%.

Hàm lượng khí CH4 trong luồng gió thải toàn mỏ phải nhỏ hơn 0,75%.

Hàm lượng khí CH4 trong luồng gió sạch cấp cho các khu vực phải nhỏ hơn 0,5%.

 Tích tụ khí CH4 cục bộ ở gương khấu, lò cụt phải nhỏ hơn 2%.

+ Khi đo khí mêtan cần đưa máy lên khoảng 1/3 phía trên nóc lò.

+ Khi phát hiện hàm lượng khí mê tan cao cần thông báo cho cấp trên phụ trách để có biện pháp xử lý kịp thời.

+ Tháo khí trước khi khai thác ở các khu vực nhiều khí.

+ Các khu vực đã khai thác cần phải xây tường chắn đảm bảo cho khí không thoát ra từ các khu vực đã khai thác.

  1. Các biện pháp triệt tiêu nguồn bắt lửa

Nguồn lửa trong mỏ hầm lò có thể phát sinh do rất nhiều nguyên nhân như: ngọn lửa hở, cháy nội sinh, ma sát, hồ quang điện, tĩnh điện, nổ mìn... Do vậy cần có các biện pháp loại trừ nguồn lửa phát sinh từ:

Các nguồn như diêm, bật lửa, nổ mìn, đám cháy mỏ...

Các thiết bị điện, tĩnh điện, hàn điện.

Vỏ thiết bị, ma sát của băng tải, máy nén khí, ma sát của bề mặt hợp kim nhôm…

Không được phép tự mở, sửa chữa thiết bị điện, đèn ắc quy trong lò .

Sử dụng thuốc nổ an toàn cho mỏ hầm lò, đã được chứng nhận kiểm định.

+ Tất cả các loại thiết bị điện, bóng điện… sử dụng trong lò phải được chế tạo đảm bảo tính năng phòng nổ. Các thiết bị này phải được vận hành, bảo dưỡng, kiểm tra, kiểm định hoặc hiệu chuẩn đúng quy định.

Không đóng điện vào thiết bị khi vỏ thiết bị còn mở

Luôn vặn chặt các bu lông ở vỏ thiết bị.

Luôn mang theo bình tự cứu để sử dụng khi cần thiết.

Khi phát hiện thấy dấu hiệu bất thường phải báo ngay cho cán bộ phân xưởng được biết.

+ Khử tĩnh điện bằng cách tiếp đất các thiết bị có khả năng tích điện.

+ Dùng bua nước hoặc làm ẩm sơ bộ khi nổ mìn.

  1. Các biện pháp khác

+ Khi xảy ra cháy nổ khí, công nhân trong lò ở các khu vực cần di chuyển ra khỏi khu vực sự cố, theo các luồng gió sạch đi ra ngoài.

+ Đóng mở cửa gió theo đúng quy định.

+ Không tự ý vào các đường lò cụt không có thông gió, khi sử dụng lại cần phải đo hàm lượng các loại khí, thông gió hòa loãng đảm bảo an toàn mới được phép vào.

  1. Các sai lầm thường dễ mắc phải

+ Nghĩ rằng trong mỏ không có khí CH4 hoặc có rất ít nên không đo khí đúng quy định.

+ Nghĩ rằng hàm lượng khí CH4 ổn định nên chỉ đo 1 lần trong ca, không kiểm tra lại thường xuyên.

+ Chỉ đo khí CH4 trong luồng gió mà không chú ý đo sát nóc lò.

Do vậy, để ngăn chặn những thảm họa do khí mêtan gây ra cần làm tốt các công việc sau: Tuân thủ tuyệt đối các quy định về an toàn theo “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác than hầm lò". Giáo dục ý thức, trách nhiệm của mỗi công nhân. Tìm mọi cách làm giảm hàm lượng mêtan xuống dưới giới hạn cho phép. Loại trừ tất cả các nguồn có thể phát sinh tia lửa ra khỏi mỏ...

Giá than và các kim loại cơ bản

Mặt hàng ĐVT Giá % thay đổi
Than USD/tấn 58.25 -0.21%
Đồng USD/lb 2.3485 1.25%
Chì USD/tấn 1,673.75 -0.36%
Aluminum USD/tấn 1,512.50 0.33%
Thiếc USD/tấn 14,960.00 -0.88%
Kẽm USD/tấn 1,938.00 0.36%
Nickel USD/tấn 11,695.50 -0.02%

Các đơn vị thành viên