08:00 ICTThứ Tư, 15/07/2020
Tập đoàn CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM
vietnam national coal - mineral industries holding corporation limited
Những con số lãng mạn
Thứ Tư, ngày 11/12/2019

Ngày nối ngày, các thế hệ Thợ mỏ viết lên các trang sử hào hùng của mình không chỉ bằng những những tấn than, mét lò, mà còn là dấu ấn của những cuộc cách mạng về lịch sử, văn hóa, cách mạng về khoa học kỹ thuật... Nó được cũng được ghi lại không chỉ bằng những cuốn sách khô cứng, mà còn bằng những vần thơ, ca khúc đầy lãng mạn.

Những con số lãng mạn

Từ âm 30 đến âm 300 độ sâu

Trong một lần cao hứng sau vài ly rượu cùng một số anh em thợ lò, cả nhóm chúng tôi cùng cất vang câu hát:

“Âm ba mươi độ sâu, chúng tôi đi vào trong lòng đất.

Âm ba mươi độ sâu những bước đi chuyển rung núi đồi...”.

Đây là bài hát mang tên “Thơ thợ lò” của nhạc sỹ Đỗ Hòa An được sáng tác từ những năm đầu thập kỷ chín mươi, thế kỷ trước. Cả nhóm đang vỗ tay, ngân nga thì anh Nguyễn Xuân Hồng, thợ lò Công ty than Mông Dương ngắt lời: “Không được, phải sửa lại là “Âm ba trăm độ sâu chúng tôi đi vào trong lòng đất... mới phải. Bây giờ Thợ lò Mông Dương đã xuống khai thác đến mức âm ba trăm độ sâu rồi”. “Nếu vậy phải sửa lại là âm năm trăm độ sâu vì thợ lò than Hạ Long đang xuống âm năm trăm độ sâu. Còn thợ lò Núi Béo xuống âm bốn trăm độ sâu rồi...” - Một ý kiến khác được đưa ra... Thế là chúng tôi mạn phép tác giả sửa lại và hát thành âm năm trăm độ sâu...

Tàn cuộc rượu, Nguyễn Xuân Hồng ngồi trầm ngâm nghĩ lại những năm tháng đi lò của mình. Thấm thoắt mà đã gần ba mươi năm. Anh bảo, thực sự nhạc sỹ Đỗ Hòa An sáng tác ca khúc “Thơ thợ lò” vào đầu thập kỷ chín mươi, thế kỷ hai mươi, khi đó các mỏ than tại vùng Quảng Ninh đều mới chỉ khai thác ở mức dương, tức là trên lưng chừng những quả núi, đồi. Nhiều đơn vị như Mông Dương, Khe Chàm, Thống Nhất, Hà Lầm, Vàng Danh, Uông Bí... còn khai thác ở mức dương +100-:- +200m so với mực nước biển. Khi đó, một số đơn vị khai thác xuống sâu đến mức âm đã là một kỳ tích. Nhạc sỹ Đỗ Hòa An lúc bấy giờ xuống thăm mỏ than Vàng Danh đang khai thác ở mức âm ba mươi mét so với mực nước biển. Ông có nhiều cảm hứng từ độ sâu này, khâm phục tinh thần và ý chí của những người thợ mỏ. Do vậy, ban đầu nhạc sỹ chỉ viết là âm ba mươi độ sâu. Sau đó, cứ vài năm các mỏ lại hạ độ sâu thêm thì bài hát cũng được thợ mỏ sửa lại. Từ âm ba mươi, âm ba lăm, đến âm năm mươi... Nhưng nhanh nhất là giai đoạn từ sau âm một trăm rồi đến âm ba trăm, âm năm trăm chỉ trong chưa đầy một thập niên gần đây. Đây là giai đoạn công nghệ khai thác và đào lò của ngành Than phát triển mạnh mẽ nhất. Điều đó cho thấy sức mạnh và những bước tiến không ngừng nghỉ của những người thợ mỏ trong hành trình chinh phục lòng đất của mình.

Những con số lãng mạn

Lãng mạn dưới hầm sâu

Những câu từ và giai điệu trong bài hát “Thơ thợ lò” của nhạc sỹ Đỗ Hòa An khá hay và trữ tình, thể hiện trung thực hình ảnh những người thợ lò đi sâu vào trong lòng đất, để lại trên đầu tất cả nắng gió và cuộc sống thường nhật đang diễn ra sôi động. Sau bao năm, bài hát đã thực sự “đi cùng năm tháng”, ăn sâu vào tâm khảm của mỗi thợ mỏ và những người sống trên đất mỏ.

“Nắng hay gió, suối hay khe đều ở cả trên đầu

Càng xuống thấp càng nhiều gian khó thử thách lòng chúng ta”...

Nhưng mặc dù trong muôn vàn khó khăn, vất vả, hiểm nguy của nắng, gió, suối, khe... trên đầu, thợ lò vẫn vô cùng lãng mạn trong công việc dưới hầm sâu:

“Có lúc đứng trước gương than tự làm duyên với mình.

Ngàn con mắt than đen lấp lánh mà e thẹn lắm sao

Thợ lò đi ca ba trăng sáng chờ treo đầu núi

 Chờ xin anh vần thơ viết từ nơi sâu thẳm...”.

 Tác giả dường như đã thực sự đứng về phía người thợ lò, hiểu sâu sắc những vất vả, gian nan, thử thách trong công việc của họ. Viết được như thế, nhạc sỹ Đỗ Hòa An quả là đã phải “Ba cùng” với thợ lò: Ăn cùng - Làm cùng - Ngủ cùng… mới có thể hiểu thợ lò đến thế. Ca khúc này của Đỗ Hòa An đã đạt giải Nhất, Giải thưởng Văn nghệ Hạ Long năm 2005 do UBND tỉnh Quảng Ninh trao tặng.

Những con số lãng mạn

Nhà văn đất mỏ Vũ Thảo Ngọc cho rằng, những ca khúc như thế, mỗi bài hát, mỗi câu hát đều mang một sứ mệnh thiêng liêng, cao cả, là những trang lịch sử về mảnh đất, con người Quảng Ninh hào hùng và vô cùng lãng mạn. Những bài hát đã đi cùng năm tháng với riêng người Quảng Ninh, là mạch nguồn chảy mãi của văn hóa người thợ mỏ. Ở đó, có giai điệu sâu lắng đến vô cùng, đưa người nghe như trôi đi cùng giai điệu và không nghĩ ở nơi khó khăn, gian khổ, bụi bặm ấy, có những khoảnh khắc đời thường đẹp như những ca từ, giai điệu của âm nhạc như vậy. Nhịp điệu hùng tráng như âm vang từ lòng đất sâu thẳm, âm vang từ những bước chân của những người thợ mỏ, những dòng than ra. Có thể nói khung cảnh bài ca cho người nghe những cảm xúc riêng, tự hào và yêu quê hương vùng than hơn vì có những điều giản dị, thô mộc ngoài đời được giai điệu của âm nhạc đẩy lên một cách hoàn hảo, sống động đến ngỡ ngàng và sâu lắng.

Những con số lãng mạn

Thợ mỏ luôn là nguồn cảm hứng cho các văn nghệ sỹ trong sáng tác thơ ca, âm nhạc hay hội họa... Trong ảnh, các văn nghệ sỹ Hội Nhà văn Việt Nam tác nghiệp tại mức -300 Công ty CP than Hà Lầm.

Từ những con số toán học khô cứng như mức âm, dương được viết lên, ca khúc dường như chứa đựng những trang lịch sử xây dựng và phát triển của ngành Than. Ngoài những ca khúc như thế, trong các thời kỳ, với một tấm lòng chân thành xuất phát từ tình yêu vùng mỏ, với một cảm quan nghệ thuật tinh tế, sâu sắc và tài năng, các nhạc sĩ trong nhiều đợt đi thực tế sáng tác về Vùng mỏ đã cho ra đời những tác phẩm âm nhạc vô giá mà không dễ gì ở đâu, lúc nào cũng có được. Niềm tự hào của người Vùng mỏ, người Quảng Ninh được nhân lên bội phần khi được hát mãi những ca khúc âm vang từ lòng đất, từ công trường, xưởng máy giữa bộn bề tiếng sóng biển và tiếng than rơi...

 Nhạc sỹ Đỗ Hòa An tên thật là Đỗ Văn Đồng, sinh năm 1951 ở miền đất trung du Phú Thọ. Ông từng học đàn Ắc-coóc-đê-ông tại Nhạc viện Hà Nội. Ra trường, tròn 20 tuổi, ông về vùng đất đầy nắng, gió và than Quảng Ninh, công tác tại Đoàn Ca Múa Nhạc Quảng Ninh. Nhạc sĩ Đỗ Hoà An có tới hơn 100 tác phẩm âm nhạc viết về người thợ mỏ. Nói tới những ca khúc viết về thợ mỏ của Đỗ Hoà An, có lẽ không thể không nhắc đến Hạ Long biển nhớ, Thơ thợ lò; Vùng than nhớ Bác; Lòng đất gọi; Tâm sự với tầng than; Quê em…

 

Giá than và các kim loại cơ bản

Mặt hàng ĐVT Giá % thay đổi
Than USD/tấn 58.25 -0.21%
Đồng USD/lb 2.3485 1.25%
Chì USD/tấn 1,673.75 -0.36%
Aluminum USD/tấn 1,512.50 0.33%
Thiếc USD/tấn 14,960.00 -0.88%
Kẽm USD/tấn 1,938.00 0.36%
Nickel USD/tấn 11,695.50 -0.02%

Các đơn vị thành viên